Wat is sarcoïdose?

Sarcoïdose of de ‘ziekte van Besnier-Boeck’ is een ziekte waarbij spontaan ontstekingen ontstaan in verschillende organen en weefsels van het lichaam.

Bij zo’n ontstekingsreactie maakt het immuunsysteem grote hoeveelheden afweercellen aan die zich ophopen.

Deze ophopingen beginnen als minuscule knobbeltjes. Qua vorm doen ze onder de microscoop denken aan graankorreltjes. In het medische vakjargon worden ze granulomen genoemd.

sarcoïdose zeldzaam en onbegrepen
Doneren: giro 662452 t.n.v. SBN
(klik op foto voor vergrote weergave)

Bij de meeste patiënten verdwijnen de granulomen in de loop van de tijd vanzelf, soms zelfs zonder dat deze mensen zich ziek hebben gevoeld of hiervoor naar een dokter zijn geweest. Maar bij een aantal patiënten blijven de granulomen aanwezig of komen er steeds meer bij. Ze kunnen aanzwellen tot een omvang van enkele centimeters.

In het meest ernstige geval vormt zich littekenweefsel op de plaats van de granulomen. Dit littekenweefsel en ook de aanwezigheid van grote aantallen granulomen kunnen er toe leiden dat organen niet meer goed werken. In dit geval heeft de patiënt vaak klachten die langdurig blijven bestaan.

Bij elke patiënt zijn de klachten en verschijnselen weer anders. Dat hangt af van het orgaan of het weefsel waar de ontstekingen zijn ontstaan. Sarcoïdose komt het meest voor in de longen, de lymfeklieren, de huid, de ogen en de gewrichten. Af en toe zijn het hart of het zenuwstelsel aangedaan.

Wanneer de ziekte vitale lichaamsfuncties aantast kan dit uiteindelijk de dood tot gevolg hebben. Dit komt echter slechts bij een zeer klein percentage van de patiënten voor.

Naast de problemen die vooral te maken hebben met de plaats van de ontstekingen, zijn er ook meer algemene klachten. Bijvoorbeeld gewichtsverlies, koorts, neerslachtigheid, duizeligheid, hoofdpijn en spierpijn. In dit rijtje hoort ook vermoeidheid thuis. Dit is namelijk één van de belangrijkste klachten van sarcoïdosepatiënten.

Het verloop van sarcoïdose is grillig en moeilijk te voorspellen. Perioden waarin de patiënt zich goed voelt, worden afgewisseld met perioden waarin de ziekte weer verergert.

De oorzaak van sarcoïdose is onbekend. Er bestaat dan ook geen medicijn dat de ziekte kan genezen. Bij heftige klachten schrijven artsen middelen voor die de werking van het immuunsysteem verminderen. Deze verlichten de symptomen soms tijdelijk. Een nadeel van deze medicijnen is evenwel dat ze vervelende bijwerkingen kunnen hebben.

Bron: Sarcoïdose Belangenvereniging Nederland, www.sarcoidose.nl

Zie ook Sarcoïdose: literatuur & links op deze site