De sutra van de gouden eeuwigheid

In krap veertig pagina’s componeerde Jack Kerouac een collectie prozagedichten waarin hij uitdrukking geeft aan zijn boeddhistische levensgevoel van een bestaan in leegte

Wanneer ik ’s ochtends mijn jongste dochter heb afgeleverd bij de basisschool, maak ik aansluitend graag een ommetje. De route van het Grote Voertuig (mijn scootmobiel) voert steevast over een smal slootweggetje. Rechts de uiterste grens van de bebouwde kom en links tot aan de einder de weilanden van het Groene Hart waarin koeien traag door oneindig laagland gaan. Af en toe een boerderij of een bomenrij. Zijn het ijle populieren? Het tafereel roept in mij in ieder geval een Marsman-achtig gevoel wakker.

“Mooi,” heb ik vaak gedacht bij het aanschouwen van dit al. Totdat ik me op een goede dag realiseerde welke film zich in mijn hoofd afspeelde: “Mooi? Hoezo? Het is wat het is. In dat ‘mooi’ schuilt een vergelijking, een verwachting, een verlangen. Een hechting! Is deze heilzaam, onheilzaam of noch heilzaam, noch onheilzaam? En wie is het die dit gevoel koestert, dit etiket plakt?”

Paradoxen
Aan deze rijdende meditatie moest ik denken toen ik gisteren The Scripture of the Golden Eternity las, de sutra die de Amerikaanse schrijver Jack Kerouac in 1956 componeerde. “Heb ik die lucht geschapen? Ja, want, als het iets anders was dan een concept in mijn geest, had ik niet ‘lucht’ gezegd – Dat is waarom ik de gouden eeuwigheid ben,” aldus de beroemde openingswoorden van dit opmerkelijke document. Onmiddellijk gevolgd door: “Er zijn hier niet twee van ons, lezer en schrijver, maar één, één gouden eeuwigheid. Een-Die-Het-Is, Dat-Wat-Alles-Is.”

Kerouac begreep het. In het San Francisco van de jaren vijftig was hij een snelle leerling in de zenklas. Uitgedaagd door een dharmavriend geeft hij in krap veertig pagina’s uitdrukking  aan zijn boeddhistische levensgevoel van een bestaan in leegte, waarin wezens die zijn en niet-zijn communiceren en niet-communiceren met andere manifestaties van de geest die nimmer geboren zijn of doodgaan.

Met echo’s van de Diamantsutra, de Hartsutra, de Platformsutra en andere Mahayanateksten passeren alle paradoxen van de wijsheid-voorbij-alle-wijsheid de horizon in een collectie van zesenzestig prozagedichten. God, Boeddha, Atman, Amida, alles en iedereen: creaties en projecties van de gouden eeuwigheid. In hun leegte alle even valide en betekenisloos tegelijk. Wat Kerouac hier doet, is dharma delen in optima forma.

Katten geeuwen
Zijn compositie is een soort Sandokai in eigentijdse vorm. Laten we het snel in enige canon opnemen, of misschien ook niet, want Kerouac zegt (onder nummer 45): “Heb je dit geschrift begrepen, gooi het dan weg.” En zo niet, zegt hij, gooi het dan eveneens weg.

Maar ja, voor alle auteurs geldt: latere generaties maken uit wat er met hun teksten gebeurt. En dus beveel ik van ganser harte aan dat we The Scripture of the Golden Eternity snel vertalen en in de liturgie van onze sangha’s opnemen, misschien wel als vervanging van de Sandokai en de Hartsutra. Zouden we dat durven, om gekoesterde teksten uit de traditie eruit te mikken? Ik hoop het, al is het alleen maar om eens te proberen. Misschien dat dit de ban breekt van ons soms al te zwaarmoedig gereformeerde polderboeddhisme en ons in staat stelt bruggen te slaan naar mensen die worden afgeschrikt door traditie.

Ik zou het zelfs in een groter perspectief willen plaatsen. Als we westers boeddhisme werkelijk een eigentijdse kleur willen geven, als we echt wat lef in onze boeddhistische donder hebben, laten we dan voortaan overal op de wereld dagelijks gewoon reciteren: “Katten geeuwen omdat ze zich realiseren dat er niets anders is om te doen” (nummer 59). Dit ligt zo voor het grijpen; en het is nog eens andere koek dan het moeizame (zij het loffelijke) geëxperimenteer van Stephen Batchelor om uit de brokstukken van een ver verleden een nieuwe Grote Synthese te fabriceren.

Authenticiteit
Wil je Kerouac duiden, dan kun je een ton artikelen vinden die je tot vervelens toe voorlichten over zijn rol in de ‘Beat generation’ en zijn katholieke opvoeding. Maar ik zeg: weg met die context, weg met dat gehistoriseer. We doen alleen recht aan de gouden eeuwigheid wanneer we de tekst nemen zoals deze is.

Niet duiden en evenmin proberen samen te vatten. De sutra van Kerouac kenmerkt zich door een dusdanige authenticiteit dat samenvatten noch mogelijk, noch zinvol is. Lees het en gooi het weg. Ik neem het op mijn website op onder Mahayanateksten (op het internet vind je in een handomdraai een pdf-bestand van iemand die de tekst heeft overgetikt). Al zou ik het dus liever zingen.

Maar ik heb mijn ‘Namu Amida Butsu’ (nou ja, ‘mijn’?). Dat hum ik al weer enige tijd blijmoedig tijdens mijn rijdende meditatie nu ik bij de blik op het grasland voorbij de sensatie van mooi en niet-mooi ben.  Van Hendrik Marsman naar Jack Kerouac: Dank zij Amida Boeddha voor de gouden eeuwigheid van Hollands Groene Hart.


Zie ook: ‘Dharmazwervers: bidden en mediteren’ over Kerouacs roman The Dharma Bumsklik hier

6 thoughts on “De sutra van de gouden eeuwigheid”

  1. Jack Kerouac heeft mij altijd geweldig gefascineerd tot ik de autobiografie van zijn dochter las ‘Jan Kerouac’. Alle mooie dingen die hij geschreven heeft ten spijt, hij heeft het lijden in de wereld echt vergroot door zo geen verantwoordelijkheid te nemen voor zijn vaderschap. Het probleem van vandaag de dag is dat het mysterieuze niet meer vol te houden is. We weten alles van iedereen. Helaas…

  2. Dank voor je bericht Jules.
    En dank voor je op je site geplaatste teksten.

    Maar ik zie dat je toch gewoon zonder boe of bah in B.D. blijft publiceren?
    Begrijpelijk, -maar zo toch ook weer al te gemakkelijk?

    Kijk; er zijn natuurlijk karakteristeken die de verlichting kenmerken.
    De (o.a.) bekende 7 verlichtingsfactoren.

    Je kunt daar wellicht mee toetsen of een bepaalde instelling een beetje overeenkomt waarnaar de teksten verwijzen, – en bovenal of je eigen ervaring naar een teken van verlichting reikt of dat het slechts een (eigen) misleiding betreft.

    Het zal je niet verbazen dat ik je (toch weer) kwalificatie (dus oordeel) deel dat het Hollands boeddhisme soms niet verder reikt dan een soort zwartgallig neerdrukkend polderboeddhisme. Kerouac blijkt RK te zijn. Aardig dat je nu die invloeden vaststelt (…).
    Overigens lijken mij beide vormen veelal gevangen te zijn in een verstarde ritualistiek, die nergens meer naar verwijst behalve naar de bevestiging van de institutionele, al te verstarde vorm.
    Een vorm die slechts angst toedekt en verstarde vorm bevestigt.

    In jouw beschrijving proef ik een soort himelhoch juichende bevestiging. Een verwijzing naar Marsman.
    Lange tijd heb ik binnen het Hollands boeddhisme gevonden dat je eerst zelf maar eens die vreugde moet willen realiseren, immers daar al te zeer dat al te veel dat neerdrukkende post calvinistische mentalisme geproefd.

    Maar als ik bij bijv. in post RK boedd. kringen kwam reikte e.e.a. niet verder dan slechts woordelijk belijden van de vermeende vreugde, het alleen in woorden na juichen van het himmelhoge en het pseudo mystieke, daar reikte het ook niet verder dan verbalisme en mooie halleluja imperatieven, een soort zweefneverij .
    Werd bovenal het niet reageren, geen oordeel geven slechts een symptoom ter vermijding van de aanspraak van de macht. En dus inderdaad een kwezelachtige bevestiging en negatie van de macht.

    Ik zou willen zeggen, probeer existentieel de vreugde van Kerouac te realiseren en merk dan dat er (o.a.) ook een niet gedachte verantwoordelijkheid voor de omgeving (ecologie basis ) uit voortspruit.

    Als dat ontbreekt wordt het veelal een narcisme, een volstrekt in de eigen (ego) manie (hedonie) verdwijnen?
    Iets wat sommigen de jaren 60 trippers juist wensen na te dragen?

    Eric M Stols.
    PS betreffende dat falende vaderschap van Kerouac lijkt e.e.a. bovenstaande te bevestigen?

    1. Zoals ik je al vaker heb geschreven, Eric, mijn focus ligt bij spirituele ontwikkeling, niet bij macht en organisatie. Teveel bezig zijn met dat laatste vertroebelt de geest maar.

      Het BD is een vrijplaats op een kruispunt van boeddhistische wegen waar ik mij als stukjesschrijver zeer wel bij voel. Ik lees er vrijwel dagelijks bijdragen in van andere mensen die mij leren welke perspectieven er ook nog bestaan.

      En ja, zeker, vreugde én verantwoordelijkheid gaan hand in hand, getuige andere publicaties van mijn hand op mijn blog.

      1. Citaat “” Eric, mijn focus ligt bij spirituele ontwikkeling, niet bij macht en organisatie. Teveel bezig zijn met dat laatste vertroebelt de geest maar”.

        Blijkbaar heb je e.e.a toch weer bij Kerouac niet gezien.
        (zie de 1e reactie).
        Is dat, juist ook gezien de eerdere stukjes, iets wat je in je post RK gesteldheid blijkbaar ontgaat.
        Spirituele ontwikkeling is altijd ingebed in een maatschappelijke (machts) context.
        En waar je gezien BD ook geen positie in wenst of kan nemen?

        “Teveel bezig”” suggereert een projectieve houding?
        En daarmee stel je je weer al te gemakkelijk boven de inhoudelijke discussie?
        Triest.

        Shamatha, schitterende ervaringen, moeten gelijk opgaan met inzicht(Vipassana),
        Spirituele ontwikkeling met verantwoording.
        Als een van de twee ontbreekt is het al dan niet (functionele) manipulatie / (zelf) verblinding.

        Eric M Stols.

  3. Ronduit schitterende bespreking! Sangha- dankbaar daarvoor, Jules. Terecht dat beatboedhisme haar plaats in de lage landen aan het innemen is. Heb vorige week, na weken bijschaven, een Vlaamse vertaling van Howl van Allen Ginsberg voleindigd. Ik neem graag de uitdaging aan om ook de sutra van de gouden eeuwigheid te hertalen in onze tongval. ‘-) Wie meer van beat buddhism wil weten verwijs ik graag naar mijn facebook pagina beat spirit …

Reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s